NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20/11!
Từ khóa tìm kiếm Từ khóa tìm kiếm

Tuyển tập Thơ và Trường ca đoạt Giải thưởng Văn học Nghệ thuật 1997 - 2016 (Quyển 2, phần 13)

(Ngày đăng: 18/01/2018, số lượt xem: 72)

 NAM PHƯƠNG
(Đặng Ngọc Thơm)
 

 

 

 

Song song và vuông góc
 

 

 

 

NHÀ XUẤT BẢN HỘI NHÀ VĂN, 2009
 

 

 

 

 

 

 

 

 ---------------------------------------------------------
 

 

 

 

 

 

 

 

Tập thơ đoạt Giải Khuyến khích,
 Giải thưởng VHNT tỉnh Vĩnh Phúc 5 năm lần thứ III
(2006 - 2010)
 

 

 

 

 

 

 

 

 

I
Khi ta sinh ra
Cha mẹ đặt ta nằm song song với đất
Tiếng khóc đầu tiên
Cất lên
Vuông góc với trời
Đất ở dưới lưng trời ngay trước mặt
Nắng vẫn bay ngang và mưa rơi dọc
Lời ru che bọc vành nôi
Tấm thân đỏ hỏn ương lời nước non.
 
II
Dòng đồng dao chảy mãi chẳng mòn
Rồng rắn tháng năm đưa đẩy
Rằng mẹ cha làm mướn ăn vay
Bạc mặt bạc mày tháng ba ngày tám
Lúc xuống mồ đói nghèo vẫn dai dẳng đeo bám
Khói nhang bay, vất vưởng bóng ma hờn.
  
III
Sóng trước thế rồi sóng sau chẳng nổi hơn
Cứ quẩn quanh miếng cơm manh áo
Chẳng thoát cảnh kiến bò miệng chảo
Ngay ở trong mơ giông bão cũng tơi bời
Hai đường song song đuổi nhau mệt rã rời
Đích để gặp không bao giờ tới
Phất phơ so le, nuôi niềm mong khấp khởi
Bay chơi vơi không vuông góc với đời
Song song làng, song song phố, song song người
Song song thấp cao, song song cũ mới
Song song huy hoàng, song song tội lỗi
Mặt phẳng nghiêng, đường vuông góc gập rồi.
 
IV
Ta như hòn sỏi gá ở lưng đời
Cứ mỗi lần lại lăn xa đỉnh dốc
Vầng trăng khuyết mang dáng thuyền độc mộc
Trồi hoang vu trên vũ trụ cỗi cằn
Những hành trang thừa thãi trả thời gian
Khỏi kiệt sức trước cơn dau muộn
Đừng hồi hương buồn vay vui mướn
Theo trò đời diễn xuất nhận bản sao
Thân múa ra sao và lời hát thế nào?
Sân khấu ồn ào tiếng vỗ thay cô độc
Chẳng biết khuôn mặt ta thế nào khi ta khóc
Nước mắt
Mưa thủy mạc ngập ta rồi.
 
V
Sẽ đến ngày ta từ giã cõi đời
Con cháu lại đặt ta nằm song song với đất
Thân lạnh lùng sâu ba thước đất
Hai hố trời trong mắt chạy tìm nhau
Thời gian không còn cuối còn đầu
Không gian không có màu có khối
Tất cả thuộc về bóng tối
Bình đẳng vô tư san phẳng mọi lõm lồi.
 
VI
Sự sống lại từ đất sinh sôi
Tìm hướng mặt trời mọc đường vuông góc
Đóng băng lại, bảo tồn miền ký ức
Trí tuệ mở đường quang đãng hướng tương lai
Những đường song song thẳng tắp nối dài
Mắt mỏi mắt - không làm ta tái mặt
Thau trời đất trận mưa nhuần nhân thế
Khỏi điếng lòng lạc chốn u mê
Ra đi rồi sẽ trở về
Cứ yên lặng nhé mà nghe luân hồi.
 
Gia Khánh 1/2009

 
 
 
 
 
 
 
 
Tôi trở lại Trường Sơn mùa mưa đang đợi
Chiến hào xưa cây mọc lấp mất rồi
Nơi binh trạm gió mưa buồn không thổi
Đâu mũ tai bèo, đâu tăng võng ơi…
 
Rừng đón ta như người khách lạ
Suối vô tư tự khúc giao hòa
Chẳng kịp tính rừng bao mùa thay lá
Đã ngang trời gạt mây trắng bay qua
 
Sao bỗng thấy lòng im ắng quá
Ta đã già, sợ ký ức theo già
Bom đạn ì ùng của một thời xa ấy
Đến bây giờ còn “nắng rát mưa quây”.
 
Kỷ niệm vẹn nguyên xanh như rừng vậy
Lọc trong veo tiếng chim hót lưng chiều
Ta lại điểm danh ai còn ai thiếu
Đồng đội ơi! Thương nhớ biết bao nhiêu
Trường Sơn xanh một màu xanh kỳ diệu
Cứ bừng lên như muốn nói bao điều
Mỗi vách núi là một trang kỷ yếu
Ghi đậm dòng Huyền - Thoại - Trường - Sơn.
 
Tháng 4 năm 2009

 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nếu mà ta không Vĩnh Yên
Hỏi ai cũng có nỗi niềm này không?
Tìm đâu cái cớ để mong
Nét xưa từng đoạn sang sông mỗi chiều
 
Xin đừng đổ tội không yêu
Xin đừng cắt nghĩa những điều không đâu…
Xin đừng làm bớt ta đau
Bởi bao nhiêu ngả vò nhàu Vĩnh Yên.
 
Trăng đêm vẫn rất lành hiền
Bên kia Đầm Vạc là miền bình yên.
 
Vĩnh Yên đêm giao thừa 2009
 
 
 

 
 
 
TÌM ĐÂU HỠI LÚM ĐỒNG TIỀN
 
Em cho anh và các con má lúm đồng tiền
Duỗi thẳng mọi dấu hỏi còng nhọc cực
Đâu gió xuân hào hoa
Đâu mùa Ngâu mưa khóc
Đêm đêm trời có độc một vành trăng
Gió tháng mười thả một vết sương giăng
Choàng lên đồng áo mùa đông mảnh mỏng
Da em sạm đen
Lúa đồng vàng óng
Cót thóc cời lên đội bổng hiên nhà
 
Em thắm duyên thuở nụ thời hoa
Cái lúm đồng tiền từ lâu hóa đá
Những gì em cho nào cần đâu đợi trả
Em được nhiều hơn tiếng cháu gọi bà
Năm tháng như khách lạ đoảng qua
Cây đã quả hoa bây giờ xuống lá
Thương lắm màu xanh đang chuyển vàng, lả tả
Xoáy đau anh!
Ơi má lúm đồng tiền
 
Nỗi bình yên ngả bóng nghiêng nghiêng
Thảng thốt lòng ta giữa buồn vui khập khiễng
Mượn muôn trùng tháng năm cất tiếng
Dắt câu thơ tìm
Má lúm đồng tiền!
 
Gia Khánh tháng 8/2006
 
 
 
 
 
 
 
Khi xem tác phẩm
 điêu khắc của Nguyễn Lưu
 
Ta chọn lặng im, giữa bao sự ồn ào
Bình thản viết trước mọi tầng giông bão
Xoay trong không gian ba chiều chao đảo
Những câu thơ không phải để làm quà
Phải tập nhìn gần để biết trông xa
 
Khi nhà điêu khắc đánh đắm hồn vào đá
Từ khối đặc vô tri mở ra thế thái nhân tình
Đường nét hiện hình
Thanh thoát
Lung linh
Những giá trị vững bền ẩn mình
Ở sâu thẳm
Chênh vênh
Vô định. . .
Ngôn ngữ lặng thinh
ĐÊM TRỞ GIÓ
Hát nỗi buồn tiêu biểu.
 
T. 8/2009

 
 
 
 
 
 
 
 
Trí tưởng tượng thai nghén ra điều kỳ diệu
Nghệ thuật không đẻ ra những loại giáo điều
Huyễn hoặc xanh xao như nàng tiên chết yểu
Chôn vội vàng dưới mảnh chiều
Hoang.
 
T. 7/2010.
 
 
 
 
 
 
 
Người họa sỹ thốt lên
Kìa - Trời ơi!
Mưa đẹp tuyệt vời
Lung linh siêu thực
Nhà thơ viết rằng
Mưa phùn là cái cớ để thương nhau
 
Mẹ tôi bảo mưa phùn
Khổ lắm
Rét như dứt thịt đục xương
 
Tôi muốn chạm vào mưa lại sợ
Sẽ biến tan những cảm giác mơ hồ
Mưa run rẩy dát màu xám bạc
Dìm mùa đông chết cóng ở đồng làng
Mưa chồng mưa rả rích miên man
Cửa sổ đóng khung treo thi họa
Ta bạo dạn buộc mắt ta vào gió
Chở mưa qua trên một chuyến đò trời.
 
Mùa đông 1986

 
 
 
 
 
 
 
Mặt trời mặt trăng
Cùng đi một hướng
Mà không chung đường
 
Dòng sông nước trôi
Đôi bờ ở lại
Chẳng bao giờ đợi nhau
 
Anh và em
Hát lời lấy từ trái tim trên ngực
Rủ chim Quyên về ăn trái nhãn lồng
Sân đình trúc xinh so bóng
Hồn quê vào tiếng trống chèo
 
Thời gian bằng phẳng, không gian trong veo
Lòng ta lẽo đẽo theo về đồng quê
Ngọn gió tươi thơm thảo
Hoa xoan tím dạo trên cành
Thêm đôi cánh bướm là thành mùa xuân.
                                        
Gia Khánh, 1/2007

 

 

 
 
 

 

 
 
 
 
Hỡi những nhà siêu thực
Thích xây mộ cho mình để mai ngày sẵn chết
Chết ngay khi sống
Nghĩa là chết biết
 
Sự sống bám đeo cùng kiệt
Rồi cũng tan rữa bên đường
Vô tình chôn cái sống đi
Sống và chết
Hai khái niệm kia khác nhau ở điểm gì?
                     
T. 3/2008

 
 
 
 
 
 
 
 
Sương dày đặc
Xạ Hương hồ trầm mặc
Gió tắt
Mặt nước im phăng phắc
Thấp thoáng những bóng thông
Ngẩng đầu hóng nắng
Vô tình thành những mảnh chắp vá
Lạ
 
Rượu nồng chưa uống nguyên bầu
Mang lên đây đổ xuống màu xanh xưa.
                          
             1999

 
 
 
 

 

 

 

 
 
Nửa đêm lắc thắc mưa rơi
Sao khuya nhòe ướt bầu trời tháng Giêng
Sau nhà bóng núi đổ nghiêng
Gió thưa rón rén sợ đêm giật mình
Ngồi rồi nghĩ ngợi linh tinh
Thời gian như gã thất tình mỏi chân
Qua thu, đông, lại hết xuân
Đến hè, hè cũng mấy lần nhạt phai
Sao Hôm như ngọn lửa dài
Cháy qua trời đón sao Mai chuyển ngày
 
Ước gì còn rượu để say
Ta cùng đêm uống vơi đầy tháng Hai.
 
Đêm T. 4/2004.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Mỗi ngày tự cắt mình ngắn đi
Đêm ranh mãnh mọc dài thêm một tý
Những mưu toan lấm lem mang dáng hình kỳ dị
Khuya khoắt hùa nhau luyện khóc học cười
Lòng tốt bây giờ phải đốt đuốc mà soi
Ma quỷ rủ nhau nhá nhem không sáng vội
Đấng cứu thế nửa chìm nửa nổi
Quan quân kẻ nhọ, đứa vôi
 
Rút gươm thiêng chém ma mãnh làm đôi
Vung bút thần nhốt quỷ quái trong vòng mực
Hậu Nghệ bắn rơi chín mặt trời để một mặt trời thức
Dưới Cầu Ô, Sông Ngân nước lên dòng
 
Giấc mơ nhân thế nhập đồng
Trông trăng múa bóng lòng không yên lòng.
 
Tây Thiên T. 2/2008.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Đang vội gió cứ vướng chân
Đò còn chuyến cuối bến dần dần sương
Mắt theo mỏi cả dặm trường
Sông trôi mỏi nước, chiều vương mỏi lòng
 
Cuối thu vàng trút sang đông
Cuối ta trút cả vào - Không có gì.
 
Đại Lải T. 5/2008.
 
 
 
 
 
 
 
Em buồn khóc được còn may
Anh cười như mếu thế này khổ chưa?
Đành về nhặt nhạnh nắng mưa
Nhào cho thật nhuyễn làm bùa dính nhau.
 
T. 8/2006.
 
 
 
 
 
 
 
Đang chính đêm sao dựng đứng chân trời
Cửa bật mở giật mình nghe tiếng gọi
Tiếng xa lắm vọng lên từ vực tối
Ta xô gặp trăng ngã sõng xoài
 
Ký ức thức giữa hai làn đạn vãi
Sống chết cách nhau sợi tóc cài vừa
Với đồng đội sẵn lòng chia lửa
Trước hiểm nguy dám xả thân mình
 
Trung thực nhất cuộc đời người lính
Không vướng đời mọi toan tính linh tinh
Vứt bỏ hết gánh hành trang lỉnh kỉnh
Bao mưu sinh tự mọc chẳng bình thường
 
Lúc xung trận không nghĩ đến huân chương
Nghi lễ hoan hô, tiệc tùng tá, tướng. . .
Trên chiến tuyến không có điều khoan nhượng
Lý trí giống nòi biết nòng súng hướng về đâu?
 
Ngày mới lên rồi ngày cũ ngủ rất sâu
Thời gian va vào ta điếng mặt
Đêm lạnh toát khóc không nước mắt
Đau như là tự cắt mình ra
 
Lính trận trở về chọn đất trồng hoa
Rồi đem bày ở ngã ba ngã bảy
Mong đồng đội ngang qua nhìn thấy
Bốn mươi năm vẫn lặng lẽ điểm danh
 
 

 

Đừng bảo là hội chứng chiến tranh

 

Chỉ ngẫu nhiên lòng ta trống vắng
Khi mối mọt ăn ruỗng tầng dĩ vãng
Khi mặt trời nín lửa chậm ngày mai
 
An ủi nhau tiếng trẻ học bài
Giọng trong veo: “Nước non liền một dải”
Nơi giáp ranh giữa thấp hèn và vĩ đại
Là những đời thường không tự xóa mình đi.
 
Gia Khánh, T. 01/2007.

Nguyễn Tạ Vĩnh Hà