Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ra sức thi đua thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2018!
Từ khóa tìm kiếm Từ khóa tìm kiếm

Tuyển tập Thơ và Trường ca đoạt Giải thưởng Văn học Nghệ thuật 1997 - 2016 (Quyển 2, phần 18)

(Ngày đăng: 18/01/2018, số lượt xem: 75)

 

 

 

Tự thanh II
 

 

 

NHÀ XUẤT BẢN VĂN HỌC, 2012
 

 

 

 

 

 

---------------------------------------------------
 

 

 

Tập thơ đoạt Giải B,
 Giải thưởng VHNT tỉnh Vĩnh Phúc 5 năm lần thứ IV
(2011 - 2015)

 

 

 

 MỘT MÌNH NGỒI NGẮM MÙA ĐÔNG
 
Một mình ngồi ngắm mùa đông
Mưa giăng kín mặt buồn trông thấy buồn
Ngoài kia mấy chú chuồn chuồn
Lướt đi lướt lại như buôn sự đời
 
Ao sâu mơ chẳng thành ngòi
Đất nâu đổi sắc muôn thời vẫn nâu
Thế rồi con cá cắn câu
Con chim mắc lưới biết đâu là mình
 
Em về với mộng tươi xinh
Còn tôi đổ chén rượu tình xuống sông
Một mình ngồi ngắm mùa đông
Vẫn mưa như cũ mà không thấy gì…

 
 
 
 
 
 
 
 
Vẫn là gạo, vẫn là ngô
Chợ bao nhiêu gió để khô mặt người
Vẫn là trong héo ngoài tươi
Chợ bao nhiêu nỗi khóc cười đi qua…
 
Vẫn đây câu chuyện làm quà
Để anh hàng trứng trở ra hai lòng
Vẫn đây cam quýt đèo bòng
Để cô bán rượu chán chồng, vì men…
 
Như là lạ, như là quen
Vẫn đây cay đắng hằn lên kiếp người…

 
 
 
 
 
 
 DẠI GÌ ĐÁNH MẤT NGÀY XƯA
 
Đấy là tấm ảnh ngày xưa
Anh và người ấy… vẫn chưa vợ chồng
Tự dưng trời nổi cơn dông
Cuốn đi sạch bóng bòng bong mới tài
 
Bao nhiêu khuất tất đã khai
Bao nhiêu thơ ngắn tình dài đã quên
Từ khi em nắm chính quyền
Em ghen ghét cả láng giềng trẻ trung
 
Nói ra thì những ngại ngùng
Lặng im thì lại đùng đùng gió mưa
Tại anh chết nết không chừa
Người chưa xinh, cứ khen bừa rằng xinh
 
Thực ra đâu mất của mình
Em thương kẻ dở đi rình của chua
Dại gì để mất ngày xưa
Anh và người ấy… vẫn chưa có gì…

 
 
 
 
 
 
Bây giờ chị lại ngồi thêu
Mang ra chợ bán những điều ước mong
Bây giờ chị lại ngồi hong
Những vuông lụa trắng cất trong vại sành.
 
Bao nhiêu mưa gió tanh bành
Người trong một kiếp phải đành xa nhau
Những là nước cả sông sâu
Bóng chim tăm cá biết đâu mà tìm.
 
Bây giờ chị lại lặng im
Trách đi trách lại con tim dại khờ
Bỗng dưng chị bước sang đò
Xa xăm chỉ thấy một bờ cỏ gianh.
 
Nắng về bên ấy nắng hanh
Chị về bên ấy lắm chanh
                            chợ chiều…

 
 
 
 
 
 
Mưa nhiều ruộng thấp thành ao
Nắng lâu cái đám đất cao thành đồi
Mẹ ta tóc bạc da mồi
Khấn mây khấn gió khấn trời xa xăm…
 
Ngoài kia bao nỗi nhọc nhằn
Lại thêm bao sự cỗi cằn về quê
Quanh năm một gánh bộn bề
Người quên cả nỗi người tê tái buồn…
 
Quê già, phố xá thì non
Làm cho lũ trẻ lon ton bỏ nhà…

 
 
 
 
 
 
Bát cơm gạo mới đầy cười
Vênh vênh khúc cá tháng Mười nằm trên
Ước mơ cũng đáng đồng tiền
Làm chi cái chức cái quyền trao tay. . .
 
Mưa đêm phụ bạc nắng ngày
Tháng năm thấp thỏm bát đầy bát vơi
Có đâu sẵn cỗ mà ngồi
Sẵn xôi mà nắm, sẵn trời mà kêu…
 
Liêu xiêu ngọn gió qua chiều
Sợi dây dưới ruộng cánh diều trên không
Tháng Mười bỗng chốc mênh mông
Bao nhiêu gốc rạ giữa đồng chơ vơ…
 
 
 
 
 
 
 
 
Trận mưa sầm sập đi qua
Chẳng làm run rẩy cánh hoa trong phòng
Nhớ em cái thuở vỡ lòng
Chỉ mơ viên gạch táng ong dựng tường
 
Thầy cô giờ đã xa trường
Cháu con lên lớp những thương mình già
Tại em cũng thích lên bà
Thế nên anh phải theo đà làm ông
 
Học trò vẫn học nghề nông
Bài văn thầy giảng lại không có cày…

 
 
 
 
 
 
 CỤ TÔI
 
Chín mươi năm ở với làng
Mặc bao toan tính xếp hàng phía sau
Cụ đùa: Có đáng gì đâu
Thiên thu… rồi cũng dãi dầu nắng mưa
 
Một năm mấy vụ cho vừa
Một đời gom nhặt có thừa mấy khi
Cứ cho trời đất phù trì
Chín mươi làm được nỗi gì vinh thân
 
Hỏi quê thì bảo quê gần
Hỏi đường lại bảo có phần không xa
Hỏi nhà thì bảo rằng nhà
Cũng to bằng bãi tha ma của làng…

 
 
 
 
 
 
 
Trời còn lấm lết gió mưa
Đất còn tất tả sớm trưa… ngoại thành
Tháng ba rét mướt tanh bành
Con ong chết cóng trên cành dâu da
 
Vườn sâu tim tím hoa cà
Mẹ còn tê tái chợ xa chưa về
Bếp rơm rớm lửa dầm dề
Khói mê man khói để khê đặc chiều
 
Cánh diều ký ức phiêu diêu
Bờ đê ngơ ngác những điều cỏ non
Mùa vui ngất ngưởng xoay tròn
Ngày buồn lãng đãng vẫn còn đâu đây…

 
 
 
 
 
 
 
 LỜI MẸ
 
Ngủ mê gọi mẹ đêm qua
 - Mẹ ơi, mẹ có mua quà cho con
Mẹ cười: -  Rõ thật nắng non
Này đây, một chiếc roi mòn tháng năm!
 
 - Dạ thưa, con mẹ xin cầm
Nhưng con chưa biết lỗi lầm, mẹ ơi
Mẹ buồn: - Tuổi đã sáu mươi
Còn chen vào chỗ cõi người mà chi!
 
 - Mẹ ơi, con có ngại gì
Nhưng chưa đến lúc… nhiều khi cũng buồn!
Mẹ rằng: - Chẳng nghĩ thiệt hơn
Thì còn toan tính dại khôn làm gì!

 
 
 
 
 
 
Người đi người đã đi rồi
Vẫn quen một chiếu một trời với trăng
Ở quê còn một chị Hằng
Và đây, chú Cuội xếp bằng uống chơi
 
Có cây ở chỗ ta ngồi
Có hoa nhỏ nhẹ nói lời gió đưa…

 
 
 
 
 
 
 
Tưởng như sông nước đã già
Hóa ra thuyền cũ ngang qua mấy thời
Tưởng như trong trẻo tiếng cười
Hóa ra nước mắt ngập trời bão dông
 
Tưởng như dáng mẹ trên đồng
Hóa ra là chị gánh gồng tháng năm…

 
 
 
 
 
 
 
Này chén chú, này chén anh
Uống đi rồi húp bát canh cua đồng
Bao nhiêu gió mát trăng trong
Bao nhiêu cây trái chỉ mong có người…
 
Lâu rồi bạn mới đến chơi
Lại mang mấy chuyện đầy vơi làm quà
Chuyện rằng: Mẹ đã về xa
Cháu con thành đạt bỏ qua chốn này
Vợ vui nhang khói cạn ngày
Anh em chán việc cấy cày, ly hương…
 
Như là dở dở ương ương
Cứ đem trăm nhớ nghìn thương giãi bày
Lúc say nào biết rằng say
Để khi tỉnh lại đắng cay một mình…

 
 
 
 
 
 
Một lời cũng đủ tươi xanh
Một rừng bao kiếp cây thành rừng cây
Thôi thì cứ nói rằng hay
Để xem trời đất tỉnh say thế nào…
 
 
 
 
 
 
 
 
Đã ngồi trên núi thì thôi
Lại còn thương tiếc mảnh đồi cỏn con
Giăng già ngồi đếm giăng non
Bao nhiêu tuổi nữa để tròn thiên thu…

 
 
 
 
 
 
 
 
Thế là một việc đã xong
Coi như cũng thỏa ước mong đận này
Thế là con đã cầm tay
Năm năm một mảnh giấy dày năm năm
 
Đường đời còn lắm xa xăm
Dâu bao nhiêu lá cho tằm nhả tơ
Từ khi chân chậm mắt mờ
Con như hoa thắm chẳng sờ thấy hương
 
Thân già lẫn nhớ lẫn thương
Cứ như hạt sạn còn vương đáy nồi
Nuốt vào thì nuốt chẳng trôi
Nhả ra thì những tội trời ai mang
 
Miếng cơm manh áo cũ càng
Vẫn là câu chuyện luận bàn chưa thông
Cha giờ ra ngóng vào trông
Làng quê đã khác mà không thấy người…

 
 
 
 
 
 
 
Mẹ tre mà đẻ ra măng
Mai sau vẫn hẳng hằng hăng thế nào
Mẹ trăng mà đẻ ra sao
Chỉ sau một trận mưa rào, đã thơm
 
Bây giờ lắm phở nhiều cơm
Mấy ai đã tính rằng đơm mấy lần…
 
 
 
 
 
 
 
 
Hỏi cây ở giữa rừng cây
Có bao nhiêu đất mà đầy tốt tươi
Hỏi người rằng ở cõi người
Phải bao nước mắt để vơi nỗi buồn…
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Mấy mươi năm vẫn êm đềm
Biết đâu răng cứng lưỡi mềm biết đâu
Phập phì mãi chẳng nên câu
Miếng ngon lỡ miệng thì đau chín người…
 
Tóc còn như thuở đôi mươi
Thế mà…đã rụng đã rơi… lạnh lùng
Thôi đành cạp rá, vá thùng
Dù sao cũng bớt ngượng ngùng mỗi khi…
 
Nỗi niềm kẻ ở người đi
Trăm năm còn lá hoa gì tốt tươi
Mây đưa cái thật về trời
Còn đây cái giả nói lời gió mưa…
 
 
 
 
 
 
 
 
Hình như cái đói ngày xưa
Mấy mươi năm vẫn như vừa qua đây
Làng quê xơ xác tre gầy
Phố phường xây xẩm mặt mày đua chen…
 
Thôi thì vận túng cơn đen
Không quên tắt lửa tối đèn có nhau
 - Sợ rằng nước cả sông sâu…
 - Lo gì, dải yếm bắc cầu anh sang!
 
Bao câu chuyện cổ võ vàng
Xa xôi cách trở vẫn nàng về anh…
Cứ cho muôn sự đã đành
Phải thương bao nỗi mới thành thương yêu
 
Chiều nay gió đổi mây chiều
Ai mang ra chợ bán điều tốt tươi…
Miếng ăn xô lệch kiếp người
Để cho ngay thẳng dối lời thẳng ngay…

 
 
 
 
 
 
Non xanh nước bạc đã từng
Em thề em chỉ yêu chừng ấy thôi
Bây giờ lại vẫn… đôi nơi
Phải bao nhiêu héo để tươi một lần?
 
 
 
 
 
 
 
 
Tết này là mấy mươi năm
Một mình đợi khách đến thăm mẹ già
Dập dìu lũ trẻ vào ra
Bao nhiêu mũ áo lụa là. . . khoe khoang
Ngày xuân nắng cũng rộn ràng
Giàn trầu trước cửa đã vàng lá xanh
Giật mình. . . ngơ ngác nhìn quanh
Người xưa mừng tuổi. . . đã thành khói hương. . .
 
 
 
 
 
 
 
         Chồng còng mà lấy vợ còng
  Nằm chõng thì chật, nằm nong thì vừa
                                                                    (Ca dao)
 
Vì cha mộng chút tiếng thơm
Để cho con có bát cơm mỗi ngày
Vì con mơ kiếp đủ đầy
Để cha về với cao dày cô đơn
 
Vẫn là nắng lẻ trong thôn
Vẫn là mưa ở thượng nguồn mưa ra
Trăng non rồi lại trăng già
Một nong cũng đủ cho ba người còng
Mẹ là đấu gạo ăn đong,
Con là nồi nước đợi trong đói mèm,
Cha là chút lửa đất đèn,
Hóa thân khói trắng khói đen khói gì…
 
Bây giờ mẹ cũng ra đi
Cái nong ở lại có gì mà hong
Con còn trong ngọn đòng đòng
Đợi khi chắc hạt lại cong nỗi buồn…
 
 
 
 
 
 
 
 
Lại về với chốn quê thôi
Những mong còn chút tinh khôi cuối ngày
Ở đâu ai đó đặt bày
Mua đi, bán lại luống cày tươi xanh
 
Quê nhà có một vườn chanh
Em mang ra tỉnh để thành thương gia
Ta ngồi với một mình ta
Mỗi khi chiều muộn ngắm hoa, lại cười…

 
 
 
 
 
 
 - Này ông, quê quểnh thế nào,
Còn không tiếng cuốc bờ ao gọi hè?
Có còn biêng biếc rặng tre?
Có còn khói bếp vàng hoe nắng chiều?
 
Đồng quê rộng hẹp bao nhiêu?
Người quê đã bớt đi nhiều gian nan?
Đất quê mấy vụ yên hàn?
Chợ quê còn có râm ran tiếng cười?
 
Bấy nhiêu câu hỏi một thời
Đã ai tìm được trả lời chưa ông?
 - Tôi như vợ lẽ theo chồng
Một ngày có một ngày không một ngày…
 
 
 
 
 
 
 
I.
Bây giờ thời đại tên bay
Người quê cũng ngán thịt quay thịt xào
Tương chưng châu chấu cào cào
Đã thành đặc sản mang vào phố xa
 
II.
Bây giờ nghe nói người ta
Thích nghe những chuyện làm quà dửng dưng
Bao nhiêu dao súng hãi hùng
Mục đồng vẫn kể trên lưng đàn bò
 
III.
Chiều nay ai cất giọng hò
Đã thành cổ tích kể cho cánh đồng
Cánh đồng chẳng có mùa đông
Bởi vì mẹ đã ngủ trong đất dày
 
IV.
Quê ta đã có những ngày
Chưa bao giờ biết vị cay của đường
Cánh đồng đã biết phô trương
Con đê đã hóa phố phường làm duyên
 
V.
Ô hay nghèo khó cũng phiền
Giàu sang cũng tội đồng tiền cũng quê
Cũng buồn vì những u mê
Cũng vui vì nỗi chán chê lại buồn
 
VI.
Bây giờ lời lãi con buôn
Mang ra giữa chợ làm khuôn cho đời
Gái quê cũng mốt tân thời
Miệng nhai miếng chả, miệng đòi miếng nem
 
VII.
Bây giờ mở mắt ra xem
Bốn phương tám hướng nhá nhem mịt mùng
Khi say say đến tận cùng
Trời buông mưa gió bão bùng, lại quê…

 
 
 
 
 
 
Tự nhiên như bắt được tiền
Làng xây mới cả ưu phiền dáng quê
Mang câu “giấy rách giữ lề”
Mà không ngăn được lời thề gió bay
 
Thôi đành bắt tỉnh làm say
Bắt mưa thành nắng, bắt ngày thành đêm
Thôi đành làng đã thay tên
(Tại con diều sáo bỏ quên cánh đồng)
 
Sợ rằng mình cũng bê - tông
Thèm nghe cổ tích lại không còn bà
Sợ ai buộc lạt quê nhà
Bưng ra phố xá bảo là… mớ rau!?

 
 
 
 
 
 
 
Dẫu là năm nắng, mười mưa
Vầng trăng vẫn trẻ như vừa hôm qua…
Dẫu là tốt lá tươi hoa
Vẫn đây chìm nổi, xót xa cánh bèo…
 
 
 
 
 
 
 
Sáng đi quần áo xênh xang
Chiều về quần áo vắt quàng lên dây
Một ngày, bữa tỉnh bữa say
Một đêm, lại một đêm dày giấc mơ
 
Giấc mơ người chết giả vờ
Giấc mơ âm phủ sống nhờ dương gian
Những là than thở, thở than
Những là oan lại hàm oan, những là. . .
 
Cõi này có giống cõi ma
Nâu sồng khác áo cà sa, khác gì?
Nhưng rồi. . . quẩn lại, quanh đi
Hôm qua hăm mốt, nay thì hăm hai. . .
 
 
 
 
 
 
 
 TRƯỚC CỬA THIỀN
 
Hồ xa bóng lá đổ dài
Hương thu khắc khoải bên ngoài tam quan
Hình như hoa cũng thở than
Quả rơi không phải chín vàng mà rơi
 
Giữa nơi đầy ắp kiếp người
Vẫn còn trinh trắng những lời chân tu. . .
 
 
 
 
 
 
 
Lại đi, đi mãi, đi hoài
Lại về, hỏi mãi thôn Đoài thôn Đông
Hỏi con, rằng chửa có chồng
Hỏi chồng, rằng đã… con bồng con theo…

 
 
 
 
 
 
 
Thôi làng cứ việc ra đi
Ta thì già cũ lắm khi trở trời
Ngoài kia tươi tốt bời bời
Ở đây nước đục. . . ai người không ham
 
Con trâu chậm của nghìn năm
Kéo bao nhiêu nỗi vẫn đằm vũng trâu. . .
Cánh đồng từ độ nông - sâu
Nổi nênh hạt thóc về đâu nghĩa làng?

 
 
 
 
 
 
 
Dưới là nước, trên là trời
Một con thuyền giữa dòng đời mênh mang
Mái chèo khua dọc khua ngang
Đầy vơi sông nước chẳng sang nỗi hèn
 
Trên thì lạ, dưới thì quen
Trong mưa có nắng, hết đêm lại ngày
Thôi thì trái đất cứ quay
Ta thì… đã tỉnh, đã say, đã buồn…
 
Nhưng mà vẫn đấy nguồn cơn
Đắng cay cũng chỉ vì thương kiếp người…
Nguyễn Tạ Vĩnh Hà