TĂNG CƯỜNG XÂY DỰNG ĐẢNG TRONG SẠCH, VỮNG MẠNH, NÂNG CAO NĂNG LỰC VÀ SỨC CHIẾN ĐẤU CỦA ĐẢNG!
Từ khóa tìm kiếm Từ khóa tìm kiếm

Trong những khuôn hình cũ

(Ngày đăng: 17/10/2017, số lượt xem: 172)

       Đọc Tự thanh 3 của Hải Thanh, Nxb Quân đội Nhân dân, 2017

 

Thơ Hải Thanh luôn hiện lên trong tôi dáng dấp của những khuôn hình cũ, gam màu cũ, cả ý tứ và lời thơ dường như cũng cũ. Nhưng trong từng cái cũ ấy lại mang đến cho người đọc một chiều sâu tân cảm bởi những trải nghiệm và liên tưởng vừa gần, vừa xa, đôi khi còn có yếu tố lạ, bất ngờ vụt đến.

Nhiều nhà thơ đi trước anh đã tìm ra công thức để sáng tạo ra câu thơ hay, ấn tượng bằng cách đặt cái nhỏ, hẹp vào trong sự mênh mang rộng lớn, lấy hình ảnh cụ thể hoán dụ với điều mơ hồ, lấy thực so với ảo, mà ở giữa câu thơ bao giờ cũng được kết bằng động từ hoặc trạng từ… Thơ Hải Thanh ta đã cũng bắt gặp điều này. Những câu thơ như: Những ngày qua đã nhẹ gót lên trời hay Có mộ mẹ nên cánh đồng bớt tủi Người như đã buộc nhau vào xa vắng là ví dụ. Tất nhiên công thức ấy chỉ mang tính tương đối và cái hay của câu thơ còn phụ thuộc vào rất nhiều điểm khác nữa. Với Tự thanh 3, tập thơ vừa được Nxb Quân đội Nhân dân ấn hành năm 2017, cũng mang lại cho sự ấn tượng của câu thơ, bài thơ mà nét tự nhiên vượt ra ngoài công thức làm thơ vừa nói.

Xét cho cùng, mọi sự tìm chữ, làm chữ, mọi hình thức thơ ca cũng chỉ là vỏ bọc, nó giống như hạt thóc thóc vậy. Khi và chỉ khi ta bóc đi lớp vỏ trấu phía ngoài thì mới thấy được vẻ đẹp trắng ngần bên trong, mới thấy được sự diệu cảm nơi tâm hồn của mỗi bài thơ. Còn nếu cứ để đấy thì thiết nghĩ hạt thóc nào mà chả giống nhau, bài thơ nào cũng đều trở nên cũ cả.

Trong Tự thanh 3, thấy lời ngân nga da diết của những buồn thương một thuở, thấy tiếng nao nhớ gợi về niềm riêng, thấy có người đang đi tìm mình mà như thể bị lạc mất mình, thấy sự vồn vã trong những chầm chậm vọng gọi… thấy mà tự hỏi, rồi tự trả lời cho chính mình Chẳng biết những gì sẽ tới/ nhưng sẵn tin năm tháng đổi dời/ có mộ mẹ nên cánh đồng bớt tủi/ những thân cò cánh vạc đỡ đơn côi… (Cánh đồng có mẹ); là những tiếng thở dài trong câm lặng/ cả bầu trời thấp thoảng những lo toan/ người như đã buộc nhau vào xa vắng/ tiếng chim hoang khản giọng gọi đàn (Thì em cứ nói). Cái thoáng chốc của nỗi đời, nỗi người trong thơ Hải Thanh luôn làm ta day dứt nhưng cũng đầy sự nồng ấm bởi những điều chúng ta còn chậm chậm đến ngày mai đang chờ đón.

 

ĐOÀN VĂN MẬT chọn và giới thiệu

 

 

 

 

 

 

 

 

Day dứt làng quê

 

Mẹ ơi

Mẹ ở đâu

Phía trước là sông

Phía sau là núi

Làng quê râm ran nắng mới

Bơ vơ con

Một tiếng gọi người

 

Đất làng còn đây

Tên làng giờ  đâu

Bờ tre làng đây

Lũy tre làng đâu

Con cuốc bờ ao

Xa xăm tiếng cuốc...

Những câu ca dao gầy guộc

Lang thang tìm chốn nương thân

Cô đơn đầy ắp

Năm cũ xa, năm mới cũng xa dần

 

Ngọn đèn sắp tắt

Cái bóng lắt lay như khóc

Vầng trăng lu

Cái bóng ngả nghiêng như cười

Nỗi khổ bao đời cất thành tiếng hát

Tiếng hát như chim thao thiết đại ngàn

 

Con chim khôn tìm đậu nóc nhà quan

Con khờ dại

Giữa bờ tre, mái rạ

Mẹ thương lắm vì con là con mẹ

Trong khổ nghèo người hết mực thương nhau

 

Thương nhau chẳng lọ sang giàu

Mong manh dải yếm qua cầu gió bay

Tưởng rằng tay đã cầm tay

Bến sông lại nỗi chân mây cuối trời

 

Vẳng tiếng ru hời

Buồn vui mấy thuở

Làng đây người đây

Làng đâu người đâu...

 

 

 

Ngoài cửa sổ có rất nhiều mây trắng

 

Ngoài cửa sổ có rất nhiều mây trắng

Không biết gió đợi mây

Hay là mây đợi gió

Thế gian muôn sự đợi chờ

 

Con ta đứng bên cửa sổ 

Có rất nhiều mây gió đã ngang qua

 

Ngoài cửa sổ có rất nhiều mưa nắng

Trong ngôi nhà

Chỉ có cha và mẹ

 

Chỉ ngần ấy thôi

Mỏng manh

Một sợi dây diều…

 

 

 

 

Với Than Uyên

 

Trong màu lá non tơ như áo mới

Ngọn gió nào gửi nhớ Với, Than Uyên

Hình như cỏ cũng xanh hơn xưa ấy

Một tiếng gà trưa thức dậy cả ba miền

 

Thì vẫn biết Nậm Mu nhiều ghềnh thác

Anh nửa đời xuôi ngược cũng nên thân

Nhưng khó quá là… nghiêng nghiêng chín bậc

Anh mới lên một bước bỗng nhiên chùng

 

Thì cứ tính bao núi cao vực thẳm

Anh trở nên quen biết tự bao giờ

Rồi ôm cả một rừng mơ xanh thắm

Cho một lần… chưa nắm được tay hoa

 

Khung thổ cẩm tiếng chim công gọi dệt

Một bóng rồng, thêm khóm trúc nhành mai

Anh lại đứng trơ trơ như gỗ mục

Chẳng cùng theo câu hát đan chài

 

Thì giấu kín vầng trăng trên báng súng

Người mang theo hình bóng quê nhà

Lửa vẫn ấm mỗi chiều khi xế nắng

Chỉ thầm lòng thương muôn dặm trùng xa

 

Ngày trở lại, trên đường “hai-bảy-chín” (1)

Gương mặt nào cũng thấp thoáng Mường Kim (2)

Những ngọn núi lớn lên làm lũy chắn

Cánh rừng dày che tổ ấm mùa chim

 

Trong màu lá non tơ như áo mới

Ngọn gió nào gợi nhớ những xa xôi

- Chào thủ trưởng, cháu là con mẹ Với

Lính biên phòng, chưa đến tuổi hai mươi…

 

_____________________________

 

(1). Đường 279 (Trong cuộc chiến tranh biên giới 1979).

(2). xã Mường Kim là một trong những căn cứ du kích thời kỳ chống Pháp, tiễu phỉ những năm 1950-1951 góp phần giải phóng Than Uyên 1952… Đây cũng là một địa danh lịch sử của huyện, nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên, tiền thân của Đảng bộ tỉnh Lai Châu ngày nay.

 

 

 

 

 

Vũ Hương Xuân